Op zoek naar 'mangomomenten'

15/02/18 om 03:00 - Bijgewerkt om 08:51

Kleine, positieve ervaringen tijdens dagelijkse zorgactiviteiten hebben een positieve impact op patiënten en hun omgeving, én ze bevorderen de bevlogenheid van hulpverleners. Met de campagne 'Op zoek naar mangomomenten' poogt het team van professor Kris Vanhaecht van het Leuvens Instituut voor GezondheidszorgBeleid die ervaringen te bundelen.

Op zoek naar 'mangomomenten'

© Kom op tegen Kanker

De campagne is vorige weekvan start gegaan, met de steun van Kom Op Tegen Kanker. "Mangomomenten zijn kleine, onverwachte, verrassende, soms bijna niet waarneembare acties of gebaren tijdens de dagelijkse zorgverlening tussen patiënten, bewoners, familieleden en/of hulpverleners. Ze vinden plaats tijdens normale zorgactiviteiten en zorgen voor een positieve band", legt prof. Vanhaecht uit (zie ook kader). Hij haalde met zijn initiatief eerder deze week The Lancet Oncology.

Micromomenten

"Zowat een jaar geleden zetten we een project op in UZ Leuven, AZ Diest en Imelda Ziekenhuis Bonheiden. Nu hebben we de pilootfase van de campagne 'Op zoek naar Mangomomenten, from never to always events' beëindigd. We hebben al meer dan 200 mangomoment-verhalen verzameld, aangeleverd door patiënten, bewoners, familieleden of zorgverleners, zowel uit de drie ziekenhuizen alsook uit andere zorgorganisaties zoals woonzorgcentra."

Uit een literatuurstudie blijkt dat de impact van positieve ervaringen reeds goed gedocumenteerd werd, zegt prof. Vanhaecht. "Dr. Barbara Fredrickson, professor psychologie aan de Universiteit van North Carolina, zegt dat mensen nood hebben aan dagelijkse essentiële bouwstenen, niet enkel voeding, maar ook een lach, een kleine positieve emotie en dat met iemand met wie het 'klikt'. Deze 'micromomenten van positieve resonantie' (micromoments of positive resonance), zoals Fredrickson dit beschrijft, zorgen voor een positieve band tussen mensen, zorgen voor verbondenheid en cohesie en stimuleren de gezondheid. Andere onderzoekers geven aan dat men deze micromomenten actief moet opzoeken en ook gebruiken in de samenwerking tussen zorgverleners."

Open cultuur

Ook uit ons eigen onderzoek blijkt dat positiviteit erg belangrijk is in de zorg, gaat Vanhaecht verder. "Onze onderzoeksgroep voert reeds jaren onderzoek uit naar de impact van negatieve gebeurtenissen op hulpverleners. Onbedoelde schade aan patiënten toebrengen, ook wel gekend als patiëntveiligheidsincidenten, heeft niet alleen een negatieve impact op patiënt en familie maar zeker ook op de rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken arts of verpleegkundige. In ons eigen recent onderzoek over de impact van deze patiëntveiligheidsincidenten op hulpverleners blijkt dat een open cultuur, waar men niet op zoek is naar de schuldige maar samen zoekt naar verbetering, alsook positieve ingesteldheid van zorgverleners, een belangrijk impact hebben in de nasleep van een incident van deze (second victim) hulpverleners. Second victim symptomen zoals hyperalertheid, angst, stress, schaamte, twijfel en flashback, helpen zorgverleners niet, om na een incident, in een open gesprek te gaan met patiënt of familie om zo het vertrouwen te herwinnen. Dit gebrek aan openheid en communicatie geeft zorgverleners een oncomfortabel gevoel tegenover patiënten, familieleden en eigen teamleden."

Het bespreken van positieve ervaringen in het zorgproces, die een wederzijdse positieve band creëren, kan dan ook helpen om clinici meer veerkracht te geven en risico op burn-out te verlagen, besluit de Leuvense prof.

Ref The Lancet Oncology:

Vanhaecht, K. (2018). In search of Mangomoments. The Arts of Medicine. The Lancet Oncology, Volume 19, number 2.

Wil u ook een mangomoment delen? www.mangomoment.be Wil u meer informatie over het onderzoek of voorbeelden van Mangomomenten lezen? www.LIGB.be